Neştersiz Tetik Parmak Tedavisi



Tetik Parmak ve Tetik Baş Parmak

Parmaklarda açılırken takılma olmasına ve zorlayarak aniden tıklayarak açılmasına tetik parmak denir. Tetikleme hastaların çoğunda değişik şiddetlerde ağrılıdır, yalnız tamamen ağrısız olanlarda olabilir. En çok baş parmak ve ikinci sıklıkta yüzük parmakta ortaya çıkmasına rağmen tüm el parmaklarında görülebilir.

Parmaklarımızı hareket ettiren kaslar (ana motor) ön kolumuzda bulunur. Bu kasların devamı tendon (kiriş) denen ip gibi yapılar el bileğinden parmaklara uzanır ve kasların hareketini parmaklara ileterek parmakların bükülmesini ve açılmasını sağlar.

İki grup kas ve tendon var. Parmakları açan (ekstansör) tendonlar, bunlar elin sırtında cilt altından geçtiği için rahatlıkla görülür. Parmakları büken (fleksör) tendonlar, bu tendonlar avuç içinde derinden seyr ettiği için görünmezler. Tetik parmak fleksör tendonların avuç içinde tarak kemiklerle (metakarpların) parmak kemiklerinin eklem yaptığı seviyede geçtiği tünellerde sıkışmasıdır. Nedeni tam olarak bilinmeyen bir sebeple tendonun tünelden geçtiği bölümünde bir kalınlaşma meydana gelir, bu kalınlaşan bölüm (nodül) parmağı açmak isterken tünelin ağzında takılı kaldığında parmakta aynı şekilde takılır ve zorlama ile bir tıklama sesi ile aniden parmak açılır ve tetikleme olur. Bazen parmak kilitlenir ve ancak öbür elin yardımı ile açılabilir. Kimi hastalarda olay ilerlediğinde tetikleme kaybı olur ve parmakta hareket kısıtlılığı gelişir ve tam açılmaz. (Şekil 1)

Tetik Parmak ve Tetik Baş Parmak
(Şekil 1)


Tanı

Hastanın öyküsü ve tünellerin olduğu bölgede parmak hareketi ile mobil, hassas şişliğe (nodül) dokunmakla konur. Röntgen filminin tendonları göstermediği için tanıda yeri yoktur.

Tedavi

Kortizon enjeksiyonu tartışmalı bir konu, ben pratiğimde parmak hareketi ile tüneller seviyesinde ağrı varsa ve tetikleme yoksa kortizon yapıyorum ama belirgin takılma ve tetiklemesi olanlara cerrahi tedavi uyguluyorum. Son yıllarda iğne ile gevşetme tekniği gelişti. Bu teknikte lokal anestezi ile uyuşturduktan sonra enjektör iğnesinin ucu bistüri (cerrahi bıçağı) yerine kulanılılır ve yara açmadan kanal iğnenin yardımı ile gevşetilir.

Bu yöntemle tüm parmaklar tedavi edilebilir. Müdahale sırasında hastadan parmağını büküp açması istenir ve tetiklemenin geçtiği anında görülür. Müdahale bittiğinde el sargı ile sarılır. Ertesi gün sabah sargı çıkarılır, el yıkanabilir ve parmak normal kullanılır. Hastaların çoğu ağrı kesici ilaca gereksinim duymaz. Her ne kadar hiç bir yara yok ise bu işlem bir cerrahi müdahaledir ve içeride kanalın kılıfı kesildiği için yara var. Onun için iki hafta süre ile müdahale uygulanan bölgeye dokunulursa hafif ağrı duyulması doğaldır.

Şahsi Tecrübem
Kasım 2012'den beri 736 erişkin tetik parmak vakasına iğne ile gevşetme girişimi yaptım. Tecrübemin az olduğu ilk aylarda 2 olguda açık cerrahiye baş vurdum ondan sonra uzun süredir sadece iki vakada girişimden kısa süre sonra takılma gözlendi ve 2.defa yalnız iğne ile tekrar gevşetildi. Hastalarımın büyük çoğunluğu çok memnun, yalnız meslek icabı girişim yerine baskı uygulanan (örneğin; gitarist, dönerci, veya kuaför) olgular daha az memnunlar. Bu olgulara açık cerrahi uygulansaydı sıkıntılarının daha fazla olacağından eminim. Komplikasiyon (olası terslik) olarak % 4 vakada müdahale yerinde reaksiyona bağlı 1–3 ay süre ile şişlik, hassasiyet ve parmakta minimal hareket kısıtlılığı oluştu; tüm olgular zamanla normale döndü.
Kapalı yapıldığı için hiç ameliyat olmamış gibidir. Tedavi olmayan olgularda parmak bükük vaziyette kalabilir ve bu durum uzun süre devam ederse ameliyat olsa bile yine parmak tam olarak açılmaya bilir.

Çocuklarda Tetik Parmak



Güncel yayınlara göre çocuklarda tetik parmak çoğunlukla sonradan gelişir ve nadiren doğuştan (konjenital) olur. En çok 1- 4 yaş arası çocukların baş parmağında karşımıza çıkar. Çocuklarda tetiklemeden ziyade baş parmak ucu bükük vaziyette takılı kalır. Ağrısız tetikleme varsa kendiliğinden iyileşmesi beklenir. Takılı durumda ise veya tetikleme anında acı veriyorsa hiç beklemeden lokal anestezi altında yara açmadan iğne ile gevşetme yapılır. Bu işlemde çok ince bir iğne ile bölge uyuşturulur, bir kaç dakika sonra çocuk aile ile birlikte müdahale odasına alınır, işlem sırasında kesinlikle hiç bir acı duymamasına rağmen genellikle çocuğun eli hareketsiz tutulduğu için ağlar. Baş parmakta işlem daha kolay ve ortalama üç dakika sürer. Takılmanın geçtiği anında görülür.

Şahsi Tecrübem
Mart 2013'den beri toplam 203 çocuğun 235 parmağına iğne ile girişim yaptım. Bu 235 parmağın 218'i baş parmak ve 17'si diğer parmak idi. Tüm çocuk vakalarının sadece ikisinde nüks ile karşılaştık ve tekrar kapalı girişimle halledildi. Şu ana kadar hiç bir hastama açık cerrahi uygulanmadı ve hiç bir hastamda ciddi bir komplikasiyon oluşmadı.


Tetik Parmak ve Tetik Baş Parmak

Tetik Parmak ve Tetik Baş Parmak

Tetik Parmak ve Tetik Baş Parmak